Αίτηση εταίρων ΙΚΕ για έξοδο τους από την εταιρεία λόγω συνδρομής σπουδαίου λόγου. Έννοια σπουδαίου λόγου εξόδου. Μακρά αδράνεια και ζημιογόνος οικονομική κατάσταση της εταιρείας. Κλονισμός της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ των εταίρων και του διαχειριστή της εταιρείας με αποτέλεσμα να έχει καταστεί ανέφικτη η συνεργασία τους για την επίτευξη του σκοπού της εταιρείας και την ομαλή λειτουργία της. Η καταβολή της πλήρους αξίας των εταιρικών μεριδίων του εξερχόμενου εταίρου δεν συνιστά προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της αποχώρησής του από την εταιρία. Προσδιορισμός αξίας εταιρικών μεριδίων. Κρίσιμος χρόνος για τον υπολογισμό της αξίας ο χρόνος συζήτησης της αίτησης. Καταδίκη της εταιρείας σε καταβολή της αξίας των εταιρικών μεριδίων στους εξερχόμενους εταίρους.
[…]Η ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία εισήχθη στην ελληνική έννομη τάξη με τις διατάξεις των άρθρων 43 – 120 του Ν. 4072/2012. Η αιτιολογική έκθεση του νόμου περιλαμβάνει τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές ως προς τον σκοπό του νομοθέτη. Η θέσπιση της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας αποσκοπεί σε μία υποκατάσταση της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης, με ένα νέο σχήμα, που δεν θα χαρακτηρίζεται από τα δύο βασικά ελαττώματα της τελευταίας, τη δυσκαμψία όσον αφορά τις τροποποιήσεις του καταστατικού και το σημαντικό κόστος λειτουργίας. Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα του νέου εταιρικού σχήματος είναι η ευρεία ελευθερία μορφοποίησης του καταστατικού. Πολλά από τα στοιχεία που αφορούν την εταιρεία, μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο καταστατικής πρόβλεψης και να προσδώσουν σε αυτήν έντονα προσωποπαγή στοιχεία. Συγχρόνως, κατοχυρώνεται το θεμελιώδες χαρακτηριστικό των κεφαλαιουχικών εταιρειών, δηλαδή η έλλειψη προσωπικής ευθύνης των εταίρων για τις εταιρικές υποχρεώσεις (βλ. αιτιολογική έκθεση του νόμου, δημοσιευμένη στην ηλεκτρονική διεύθυνση της Βουλής των Ελλήνων και μελέτες σε ΕΕμπΔ 2012/546, Γιαλούρης, ΕΠΙΣΚΕΜΠΔΙΚ 2012/1, Σωτηρόπουλος και ΔΦΟΡΝ 2012/1473, Λαμπροπούλου). Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 1, 6, 10 επ., 13, 14 επ., 16 επ., 20, 26, 27 επ., 29, 33, 34, 38 επ. και 44 του Ν. 3190/1955 (εφαρμοζομένων αναλογικά) προκύπτει, ότι ο εταιρικός τύπος της εταιρίας περιορισμένης ευθύνης χαρακτηρίζεται τόσο από στοιχεία κεφαλαιουχικά όσο και από στοιχεία προσωπικά, που αφορούν στις σχέσεις των εταίρων μεταξύ τους και προς την εταιρία. Από αυτό συνάγεται ότι, ανεξάρτητα από την ύπαρξη διαχειριστών και τα αναγνωριζόμενα στη μειοψηφία δικαιώματα, μπορεί να αποτελέσει σπουδαίο λόγο για την έξοδο κάποιου εταίρου από την ΕΠΕ, κατ’ άρθρο 33 του ως άνω νόμου, αλλά και για τη δικαστική λύση της, κατ’ άρθρο 44 παρ. 1 περ. γ΄ πλην άλλων, και η σοβαρή διαταραχή των προσωπικών και εταιρικών σχέσεων των εταίρων και οι συνεχείς διαφωνίες και διενέξεις τους, συνεπαγόμενες την αδυναμία συνεργασίας τους για την επίτευξη του εταιρικού σκοπού. Εξάλλου, για τη στοιχειοθέτηση του σπουδαίου λόγου για τον οποίο λύεται με (διαπλαστική) δικαστική απόφαση η εταιρεία, δεν προϋποτίθεται η ύπαρξη υπαιτιότητας των λοιπών εταίρων ή των εκπροσώπων της εταιρίας, ούτε η έλλειψη υπαιτιότητας του ζητούντος την έξοδο εταίρου ή τη λύση της εταιρίας, αλλά η υπαιτιότητα του τελευταίου (αιτούντος) στην ίδρυση του σπουδαίου λόγου δύναται κατά τις περιστάσεις να θεμελιώσει ένσταση από το άρθρο 281 ΑΚ (βλ. ΑΠ 1127/1988, ΕλλΔ/νη 31.328, ΕφΑΘ 240/2011, ΝΟΜΟΣ). Συνιστά δε σπουδαίο λόγο οποιοδήποτε περιστατικό, που ανάγεται στο πρόσωπο ή όχι του καταγγέλλοντος, το οποίο, σύμφωνα με την αρχή της καλής πίστης και τα συναλλακτικά ήθη, καθισιά, στη συγκεκριμένη περίπτωση, επαχθή για τον εταίρο την εξακολούθηση της εταιρείας έως το χρόνο λήξεως της διάρκειας της. Τέτοια περιστατικά είναι η αθέτηση των εταιρικών υποχρεώσεων, η κακή διαχείριση τους, οι διαρκείς διαφωνίες, η έλλειψη συνεργασίας, κατανοήσεως κ.ά. (βλ. ΕφΑΘ 9131/2005, ΔΕΕ 2006/388, ΕφΑΘ 1715/2005, ΕλλΔ/νη 2005/1726). Ειδικότερα, εφόσον συντρέχει σπουδαίος λόγος, ο εταίρος μπορεί να εξέλθει της εταιρίας με δικαστική απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 92 παρ. 1 ν. 4072/2012, ή να ζητήσει τον αποκλεισμό του συνεταίρου ή των συνεταίρων του δυνάμει του άρθρου 93 ν. 4072/2012 . Μάλιστα ιδίως ως προς την εκούσια έξοδο εταίρου, τούτη χαρακτηρίζεται από αμεσότητα και ταχύτητα, καθώς εν αντιθέσει με τον αποκλεισμό εταίρου, η σχετική δικαστική απόφαση ισχύει από την έκδοσή της, ενώ, σύμφωνα με τη μάλλον ορθότερη γνώμη, η καταβολή της πλήρους αξίας των εταιρικών μεριδίων του εξερχόμενου εταίρου δεν συνιστά προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της αποχώρησής του από την εταιρία. Ακόμη όμως και ήθελε γίνει δεκτή η θέση ότι για να εξέλθει ο εταίρος από την ΙΚΕ θα πρέπει να του καταβληθεί η πλήρης αξία των εταιρικών του μεριδίων, διαδικασία που αφενός μπορεί να προκαλέσει καθυστερήσεις, αφετέρου σε εταιρίες πλήρως αδρανοποιημένες θα είναι μάλλον ατελέσφορη, θα είναι και πάλι δυνατή η ολοκλήρωση της εξόδου χωρίς την ανάγκη προσδιορισμού και καταβολής της αξίας αυτής, εφόσον ο εξερχόμενος εταίρος παραιτείται ρητά στο δικόγραφο της αίτησής του από την αξίωση προσδιορισμού και καταβολής της πλήρους αξίας των εταιρικών του μεριδίων. Μετά την έξοδο του εταίρου από μια διμελή ΙΚΕ, η τελευταία θα καθίσταται μονοπρόσωπη (άρθρο 43 παρ. 4 ν. 4072/2012) ο δε εναπομείνας εταίρος μπορεί είτε να συνεχίσει μόνος του τη λειτουργία της εταιρίας, είτε να αποφασίσει μονομερώς τη λύση της εταιρίας. Ενώ κατ’ άρθρο 48, παρ. 1 του ίδιου νόμου «Επίλυση διαφορών. 1. Για τις υποθέσεις που, κατά τις διατάξεις του Β΄ Μέρους του παρόντος νόμου, υπάγονται σε δικαστήριο, αποκλειστικά αρμόδιο είναι το ειρηνοδικείο της έδρας της εταιρείας, που κρίνει με τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, εκτός αν ορίζεται κάτι άλλο».
Με την υπό κρίση αίτησή τους οι αιτούντες εταίροι της καθ’ ής εταιρίας με την επωνυμία «….», για τους λόγους που εκθέτουν στο δικόγραφο τους, ζητούν την έξοδο τους από την καθ’ ης εταιρία και να τους αποδοθεί η αξία των εταιρικών τους μεριδίων, αποτιμώμενης αυτής στο ποσό των 3.675 ευρώ για τον καθένα.[…]
[…] αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Με την από 11 Απριλίου 2013 πράξη σύστασης μονοπρόσωπης ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας, όπως αυτή έχει καταχωρηθεί νόμιμα στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο […] Μετά την είσοδο των νέων εταίρων, κατά τα ανωτέρω αναφερόμενα, η κατανομή των εταιρικών μεριδίων έχει διαμορφωθεί μέχρι και σήμερα ως ακολούθως: α) η εταιρεία … κατέχει 15.500 εταιρικά μερίδια (ήτοι ποσοστό 51% του συνολικού εταιρικού κεφαλαίου), β) η … του … (πρώτη των αιτούντων), κατέχει 3.675 εταιρικά μερίδια (ήτοι ποσοστό 12,25% του συνολικού εταιρικού κεφαλαίου), γ) ο … του … (δεύτερος των αιτούντων), κατέχει 3.675 εταιρικά μερίδια (ήτοι ποσοστό 12,25% του συνολικού εταιρικού κεφαλαίου), δ) ο … του … (τρίτος των αιτούντων), κατέχει 3.675 εταιρικά μερίδια (ήτοι ποσοστό 12,25% του συνολικού εταιρικού κεφαλαίου), και ε) ο … του … (τέταρτος των αιτούντων), κατέχει 3.675 εταιρικά μερίδια (ήτοι ποσοστό 12,25% του συνολικού εταιρικού κεφαλαίου). Με την ίδια ως άνω (από 1.12.2019) έγγραφη τροποποίηση καταστατικού της ως άνω εταιρείας συμφωνήθηκε η τροποποίηση του άρθρου 10 και η διαχείριση και εκπροσώπηση της εταιρείας ανατέθηκε για όλη τη διάρκειά της στον … του … […] Η εν λόγω εταιρία από το έτος 2020 βρίσκεται σε αδράνεια και δεν ασκεί καμία από τις δραστηριότητες της. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει και από τις σχετικές εκθέσεις των διαχειριστών της που έχουν νόμιμα καταχωρηθεί στο ΓΕΜΗ, καθ’ όλα τα έτη της λειτουργίας της η εταιρεία αντιμετώπισε δυσχέρειες όσον αφορά στη λήψη των απαιτούμενων αδειών της δημόσιας αρχής για την νόμιμη λειτουργία της (ώστε, μετά την έκδοση των αδειών αυτών, να μπορέσει να προχωρήσει στις προβλεπόμενες επενδύσεις). Επίσης από τα ίδια έγγραφα (εκθέσεις διαχειριστών και δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις) προκύπτει ότι, καθ’ όλα τα έτη της λειτουργίας της η εταιρεία δεν απέκτησε κανένα περιουσιακό στοιχείο, ούτε εμπόρευμα, ούτε έκανε κάποια εμπορική πράξη, ώστε να αποκτήσει έσοδα, ενώ δεν έχει απασχολήσει κανέναν εργαζόμενο. Με το από 16.1.2024 μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail) των αιτούντων προς τον διαχειριστή της εταιρείας «…» στην ηλεκτρονική διεύθυνση … αναφέρανε ότι επί δύο και μισό έτη προσπαθούνε να έλθουνε σε επαφή με τον ίδιο (τον ….) ο οποίος δεν απαντά καν στις τηλεφωνικές κλήσεις. Ότι είναι αδύνατον να συζητήσουνε για το μέλλον αυτής (της εταιρείας) η οποία όχι απλώς είναι ανενεργή, αλλά με δική του ευθύνη (ως διαχειριστή) έχει εκκρεμότητες με την Εφορία και με το ΓΕΜΗ. Ότι δεν έχουν υποβληθεί δηλώσεις των τριών τελευταίων ετών, ούτε περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ, ούτε έχει πληρωθεί το τέλος επιτηδεύματος. Ότι με υπαιτιότητα του ιδίου δεν έχουν δημοσιευτεί στο ΓΕΜΗ οι οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας με αποτέλεσμα αυτή να βρίσκεται σε καθεστώς αναστολής καταχώρησης. Τέλος, με την επιστολή αυτή ενημερώσανε τον διαχειριστή της ως άνω εταιρείας ότι αν δεν επικοινωνήσει μαζί τους μέχρι την 30η Απριλίου 2024 θα αναγκαστούνε να καταφύγουνε δικαστικώς προκειμένου εξέλθουνε από την εταιρεία. Ο …. ουδέποτε απάντησε στην ως άνω επιστολή τους. Με βάση τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά, εναργώς συνάγεται ότι η, κατά τα ανωτέρω, παραμονή της εταιρίας σε αδράνεια δεν επιτελεί κανέναν από τους σκοπούς για τους οποίους συστήθηκε, ενώ, αντιθέτως, η ύπαρξη και μόνο της εταιρείας στερεί από την ίδια και από τους αιτούντες εταίρους κεφάλαια και ότι το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την αρνητική οικονομική συγκυρία στην αγορά, οδηγούν τη λειτουργία της σε ζημιογόνα οικονομική κατάσταση. Επίσης, από τα ίδια πραγματικά περιστατικά συνάγεται ότι έχει κλονισθεί η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ των εταίρων και του διαχειριστή της ως άνω εταιρείας με αποτέλεσμα να έχει καταστεί ανέφικτη η συνεργασία τους για την επίτευξη του σκοπού της εταιρείας και την ομαλή λειτουργία της. Η ως άνω κατάσταση δε στην οποία έχει περιέλθει η εταιρεία δεν είναι παροδική αλλά μόνιμη. Ως εκ τούτου συντρέχει σπουδαίος λόγος που επιβάλλει την έξοδο των αιτούντων-εταίρων από την εταιρεία «…», δυνάμει του άρθρου 92 του Ν. 4072/2012, και την καταβολή σε αυτούς της αξίας της συμμετοχής τους σε αυτήν.
Επισημαίνεται ότι για την αναγνώριση της ύπαρξης του σπουδαίου λόγου της εξόδου του εταίρου αρκεί από τα πραγματικά περιστατικά να καθίσταται δυσχερής η συνέχιση της εταιρικής σχέσεως για τον εξερχόμενο εταίρο και όχι οπωσδήποτε και για την εταιρία, ως φορέα της επιχείρησης (βλ. Ψυχομάνη, Δίκαιο Εμπορικών Εταιριών, εκδ. Σάκκουλα, 2003, σελ. 106, Γεροντίδη, Αίτηση αναγνώρισης ή μη σπουδαίου λόγου εξόδου εταίρου, σε «Αγωγές και Αιτήσεις ΙΚΕ, ΕΠΕ, Προσωπικών Εταιριών», εκδ. Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 669 – 670).
Περαιτέρω, οι αιτούντες, ένεκα της εξόδου τους από την καθ’ ής ΙΚΕ, με τη συνδρομή σπουδαίου λόγου, δικαιούνται την πλήρη αξία της συμμετοχής τους, όπως αυτή υπολογίζεται κατά το χρόνο συζήτησης της υπό κρίση αίτησης. Αναφορικά με τον υπολογισμό της αξίας συμμετοχής τους στην ως άνω εταιρία, για την καταβολή της οποίας ευθύνεται η καθ’ ής η αίτηση, οι αιτούντες προσδιόρισαν αυτήν, στο ποσό των 3.675 για τον καθένα, ποσό το οποίο εξαρχής είχαν εισφέρει στην καθ’ ής. Συνακόλουθα, η πραγματική αξία των εταιρικών μεριδίων που κατέχει ο κάθε εξερχόμενος εταίρος (αιτούντες) ανέρχεται κατά την κρίση του Δικαστηρίου τούτου, στο ποσό των 3.675 ευρώ. Κατόπιν τούτων, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση ως ουσιαστικά βάσιμη και να επιτραπεί η έξοδος των αιτούντων εταίρων από την καθ’ ης η αίτηση εταιρεία, δηλαδή από την εδρεύουσα στην Πάτρα ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία με την επωνυμία «…», λόγω συνδρομής σπουδαίου λόγου που δικαιολογεί την έξοδο τους από αυτήν και να υποχρεωθεί η καθ’ής να καταβάλει στον κάθε έναν από τους αιτούντες, την πραγματική αξία της εταιρικής τους μερίδας, που ανέρχεται στο ποσό των 3.675 ευρώ. […]
sakkoulas-online.gr
