Διαδικασία αλλαγής κύριου ονόματος και επωνύμου

Γράφει η Αναστασία Μήλιου, Δικηγόρος*
Η μεταβολή του κύριου ονόματος αποφασίζεται με τελεσίδικη δικαστική απόφαση κατά την διαδικασία της εκουσίας διαδικασίας. Η αίτηση συντάσσεται και κατατίθεται στην γραμματεία του δικαστηρίου και ένα αντίγραφο κοινοποιείται στον κατά τόπο αρμόδιο Εισαγγελέα. Η αλλαγή του κυρίου ονόματος δεν είναι τόσο εύκολη υπόθεση. Ο νόμος αναφέρει ότι το Δικαστήριο πρέπει να αποφασίσει το κατά πόσον υπάρχει “σπουδαίος λόγος”, ο οποίος δικαιολογεί την μεταβολή του κύριου ονόματος. Υπάρχουν δικαστικές αποφάσεις κατά τις οποίες ένα μη εύηχο όνομα δικαιολόγησε τέτοια μεταβολή.  Π.χ. κύριο όνομα που μοιάζει με επώνυμο ή που προκαλεί σύγχυση είναι μερικοί λόγοι που το δικαστήριο αποδέχεται και προχωρεί στην αλλαγή του κυρίου ονόματος.

Επίσης σημαντικοί είναι και οι ψυχολογικοί λόγοι. Π.χ. υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων που φέρουν το όνομα συγγενούς τους, ο οποίος στο παρελθόν τους κακοποίησε ή τους εγκατέλειψε ή τους έχει φερθεί με ιδιαίτερα άσχημο τρόπο σε σημείο που η θύμηση του ονόματος είναι αρνητική και ταράζει ψυχολογικά τον κάτοχό του. Τέτοιου είδους λόγοι αν και ακραίοι έχουν γίνει δεκτοί από την νομολογία.Λόγοι συνειδησιακοί, όπως είναι η μεταβολή του θρησκεύματος, έχουν ήδη κριθεί ότι αποτελούν και σπουδαίο λόγο για την μεταβολή του κύριου ονόματος.

Αλλαγή κύριου ονόματος θεωρείται επίσης η τροποποίηση ή η συμπλήρωσή του. Η αίτηση διόρθωσης ή συμπλήρωσης του ονόματος ανήκει στην ευρύτερη διαδικασία διόρθωσης των στοιχείων των ληξιαρχικών πράξεων. Έτσι κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας δικάζονται και οι αιτήσεις όποιου έχει έννομο συμφέρον ή του Εισαγγελέα, με τις οποίες ζητείται η διόρθωση ορισμένου στοιχείου της ληξιαρχικής πράξης, που προβλέπεται από το νόμο ως απαραίτητο για τη σύνταξή της και το οποίο από παραδρομή ή και ηθελημένα καταχωρήθηκε στη ληξιαρχική πράξη που έχει συνταχθεί. Αντικείμενο, επομένως, της αίτησης διόρθωσης είναι η διαπίστωση των ακριβών στοιχείων, που απαιτεί ο νόμος για τη σύνταξη της ληξιαρχικής πράξης και ο τονισμός της ορθότητας αυτών, σε σύγκριση με τα στοιχεία, που βεβαιώθηκαν ανακριβώς στη ληξιαρχική πράξη, της οποίας ζητείται η διόρθωση, η δε απόφαση που εκδίδεται, ως προς τη ρυθμιστική της ενέργεια, είναι στην ουσία διαπιστωτική διορθωτική θετική διοικητική πράξη και όχι διαταγή στο ληξίαρχο για τη διόρθωση της ληξιαρχικής πράξης, που, ενδεχομένως, συντάχθηκε από αυτόν ανακριβώς, ούτε υποκαθιστά τη δική του ενέργεια, παρά δημιουργεί εις βάρος του ανωτέρω την υποχρέωση να προβεί στη σχετική διόρθωση. Σε περίπτωση θετικής έκβασης, η τελεσίδικη απόφαση με την οποία διατάσσεται η μεταβολή του ονόματος προσκομίζεται στο ληξιαρχείο και στο δημοτολόγιο, τα οποία είναι υποχρεωμένα να προβούν στην σχετική μεταβολή.
Η πρόσληψη και η αλλαγή επωνύμου παλαιότερα γινόταν με απόφαση του Νομάρχη και ήδη του Δημάρχου, ενώ μπορούν να καθορίζονται, μεταξύ άλλων, λεπτομέρειες για τις προϋποθέσεις και τον τρόπο πρόσληψης και αλλαγής επωνύμου. Και σε αυτήν την περίπτωση απαιτείται σπουδαίος και συγκεκριμένος λόγος για την αλλαγή του επωνύμου, καθώς αποτελεί μεν το επώνυμο στοιχείο της προσωπικότητας του ατόμου, η αλλαγή του, όμως, δεν απόκειται στην ιδιωτική βούληση, αλλά γίνεται ύστερα από απόφαση του αρμοδίου διοικητικού οργάνου εφ’όσον συντρέχουν συγκεκριμένοι και σοβαροί λόγοι, ικανοί να δικαιολογήσουν την μεταβολή του επωνύμου. Και τούτο διότι το επώνυμο, το οποίο έχει καθοριστικό ρόλο στην ταυτοποίηση του προσώπου, ενδιαφέρει προφανώς τη δημόσια τάξη και τις ειδικότερες εκφάνσεις της, όπως προεχόντως την αποτελεσματική αστυνόμευση και δίωξη του εγκλήματος. Περαιτέρω, συνάπτεται με την ασφάλεια των συναλλαγών και των εννόμων εν γένει σχέσεων δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του ατόμου. Εξ άλλου, τηρουμένης της προβλεπομένης διοικητικής διαδικασίας, διά της οποίας δεν αποκλείεται και η αλλαγή ελληνικού επωνύμου σε ξενόγλωσσο, το αρμόδιο όργανο, ασκώντας ορθώς την ανήκουσα σ’αυτό διακριτική εξουσία, οφείλει σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, προπαντός να εκτιμά τους λόγους, τους οποίους επικαλείται ο αιτούμενος την μεταβολή του επωνύμου του, και να αποφαίνεται, εν όψει αφ’ενός της σοβαρότητας των λόγων αυτών και αφ’ετέρου των στοιχείων που προσκομίζονται από τον ενδιαφερόμενο, αν ενδείκνυται ή όχι η ζητούμενη μεταβολή, αιτιολογώντας ειδικώς, από της απόψεως αυτής, την απόφασή του.
* Legalnews24, ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ  ΧΡ.  ΜΗΛΙΟΥ

 

Η διαδικασία αλλαγής του επωνύμου ή/και του ονόματος έγινε σχετικά ποιο απλή διαδικασία μετά το 2010 όπου οι ενδιαφερόμενοι αντί να απευθύνονται στη νομαρχία που ανήκει ο δήμος τους, πλέον απευθύνονται στους κατά τόπους δήμους/κοινότητες. Παρόλα αυτά χρειάζονται κατά περίπτωση κάποια δικαιολογητικά τα οποία για δική σας διευκόλυνση αναφέρουμε ποιο κάτω, προκειμένου να πάρετε την απόφαση του δημάρχου την οποία θα πρέπει να δημοσιεύσετε σε μια εφημερίδα, όπως θα σας ενημερώσουν σχετικά από την αρμόδια υπηρεσία του δήμου. Το αντίτυπο της εφημερίδας είναι απαραίτητο να προσκομιστεί στο δήμο σας προκειμένου να λάβετε οριστικά το νέο σας όνομα ή/καιεπώνυμο περίπου 15 ημέρες μετά την δημοσίευση. Δεν απαιτούνται πολλαπλές δημοσιεύσεις, μόνο μια δημοσίευση.
Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για την αλλαγή επωνύμου
Τα δικαιολογητικά που ορίζονται στην αριθ. 78810/18.12.1984 (ΦΕΚ Τα δικαιολογητικά που ορίζονται στην αριθ. 78810/18.12.1984 (ΦΕΚ 14/14.1.85 τ.β’) απόφαση του Υφυπουργού των Εσωτερικών, που εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του Ν.Δ. 2573/1953, “περί αλλαγής επωνύμου και προσλήψεως επωνύμου, πατρωνύμου και μητρωνύμου”.
Πρόσληψη επωνύμου, πατρωνύμου, μητρωνύμου:   
Για τις ειδικότερες στην ανωτέρω αριθ. 78810/18.12.1984 απόφαση του Υφυπουργού Εσωτερικών, οριζόμενες περιπτώσεις:
α. Αίτηση του ενδιαφερομένου ή αν είναι ανήλικος κάθε προσώπου που ασκεί οπωσδήποτε τη γονική μέριμνα ή επιτροπεία.
β. Απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης γεννήσεως του, κατά περίπτωση, προσώπου.
γ. Πιστοποιητικό που εκδίδεται από το δήμαρχο ή πρόεδρο κοινότητας, περι της εγγραφής στο μητρώο αρρένων και δημοτολόγια του προσώπου αυτού.
Αλλαγή στοιχείων λόγω αναγνωρίσεως εξωγάμου τέκνου:
α. Αίτηση του αναγνωριζόμενου ή, αν αυτός είναι ανήλικος, κάθε προσώπου που ασκεί οπωσδήποτε τη γονική μέριμνα ή επιτροπεία.
β. Κυρωμένο αντίγραφο της συμβολαιογραφικής πράξης ή της διαθήκης σε περίπτωση εκούσιας αναγνώρισης, ή της δικαστικής απόφασης σε περίπτωση δικαστικής αναγνώρισης (Άρθρα Α.Κ. 1475, 1476, 1479, 1480, 1481, 1484 και 1506).
γ. Απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης γεννήσεως με τα νέα στοιχεία.
δ. Πιστοποιητικό που εκδίδεται από το δήμαρχο ή πρόεδρο της κοινότητας, περί της εγγραφής στα μητρώα αρρένων και δημοτολόγια του αναγνωριζόμενου και του αναγνωρίσαντος.
Αλλαγή στοιχείων λόγω υιοθεσίας:
α. Αίτηση του υιοθετηθέντα ή, αν αυτός είναι ανήλικος, του υιοθετήσαντα γονέα, ή ενός των συζύγων (περίπτωση κοινής υιοθεσίας και από τους δύο συζύγους, ή υιοθεσίας από τον έναν σύζυγο του τέκνου του άλλου).
β. Κυρωμένο αντίγραφο της δικαστικής απόφασης, περί της υιοθεσίας (Άρθρα Α.Κ. 1569, 1576, 1577, 1579, 1580, 1581, 1582, 1583 και 1584).
γ. Απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης γεννήσεως με τα νέα στοιχεία.
δ. Πιστοποιητικό που εκδίδεται από το δήμαρχο ή πρόεδρο της κοινότητας, περί της εγγραφής στα μητρώα αρρένων και δημοτολόγια του υιοθετηθέντα και των υιοθετησάντων.
Όλα τα προβλεπόμενα με την παρούσα πιστοποιητικά των δημάρχων ή προέδρων κοινοτήτων, πρέπει να υπογράφονται από τους οικείους δημάρχους ή προέδρους κοινοτήτων και να προσυπογράφονται, απαραίτητα, προκειμένου για δήμους από τον αρμόδιο επί των μητρώων αρρένων δημοτικό υπάλληλο, προκειμένου δε για κοινότητες από τον κοινοτικό γραμματέα. Ειδικότερα για το πιστοποιητικό ανυπαρξίας απαιτείται και η προσυπογραφή του διοικητή του οικείου Αστυνομικού Τμήματος ή Αστυνομικού Σταθμού. Για άλλες παρουσιαζόμενες ειδικές περιπτώσεις απαιτούνται ανάλογα προς τ’ ανωτέρω καθοριζόμενα δικαιολογητικά, προσαρμοζόμενα, κατά περίπτωση, ή και συμπληρούμενα με άλλα δικαιολογητικά αποδεικνύοντας την επιζητούμενη μεταβολή κατά την κρίση των νομαρχών.
Κάθε φορά που προβλέπεται από την παρούσα απόφαση η υποβολή αίτησης από τον ενδιαφερόμενο για κάποια μεταβολή στα μητρώα αρρένων, πρέπει ν’ αναγράφονται απαραίτητα στην αίτηση αυτή, τα πλήρη στοιχεία ταυτότητας του αιτούντα, η ακριβής διεύθυνση κατοικίας αυτού (πόλη, οδός και αριθμός) και η χρονολογία υποβολής της αίτησης. Για όσες περιπτώσεις (εγγραφή αδήλωτων, προσθήκη ή διόρθωση στοιχείων εγγραφής στα μητρώα αρρένων) απαιτείται η υποβολή αντιγράφου ή αποσπάσματος ληξιαρχικής πράξης γεννήσεως και δεν έχει συνταχθεί ή αυτή που συντάχθηκε έχει καταστραφεί πρέπει να υποβάλλεται, απαραίτητα βεβαίωση του οικείου ληξιάρχου, που να βεβαιώνει αυτό (ότι δεν έχει συνταχθεί ληξιαρχική πράξη γεννήσεως ή ότι έχει καταστραφεί). Επίσης σε περίπτωση που στο βιβλίο “βαπτίσεων” ή στο βιβλίο “γεννήσεων” δεν υπάρχει σχετική εγγραφή, πρέπει να υποβάλλεται, βεβαίωση του εφημερίου ή του οικείου θρησκευτικού λειτουργού, που να βεβαιώνει αυτό (ότι δεν υπάρχει σχετική εγγραφή).
Τα πιστοποιητικά, αιτήσεις και δικαιολογητικά που απαιτούνται για τις  μεταβολές στο μητρώο αρρένων, δεν υπόκεινται σε τέλος υπέρ του δημοσίου.
publees.com

 
ΑΛΛΑΓΗ ΕΠΩΝΥΜΟΥ
Η πρόσκτηση και η τροποποίηση επωνύμου γίνεται με απόφαση Δημάρχου
Στο άρθρο μόνο του ν.δ. 2573/1953 (Α΄ 241), όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 9 του άρθρου 9 του ν. 2307/1995 (Α΄ 113), ορίζεται ότι:
«1. Η πρόσληψη και η αλλαγή επωνύμου … γίνεται με απόφαση του Νομάρχη. … 2. … 3. Με αποφάσεις του Υπουργού Εσωτερικών, που δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορούν να καθορίζονται λεπτομέρειες για τις προϋποθέσεις και τον τρόπο πρόσληψης και αλλαγής επωνύμου …».
Στο δε σχετικό με την αλλαγή επωνύμου Κεφάλαιο Γ΄ της -εκδοθείσης κατ’ εξουσιοδότηση της ως άνω διατάξεως- υπ’ αριθ. Φ. 42301/12167/ 28.6.1995 αποφάσεως του Υφυπουργού Εσωτερικών (ΦΕΚ Β΄ 608), ορίζονται τα εξής: «1. Για την αλλαγή επωνύμου υποβάλλεται στο νομάρχη αίτηση του ενδιαφερομένου … στην οποία πρέπει να ορίζεται λεπτομερώς ο σκοπός για τον οποίο επιδιώκεται η μεταβολή και να δηλώνεται το επώνυμο του οποίου ζητείται η πρόσληψη. Η αίτηση αυτή απευθύνεται στο νομάρχη, στην περιφέρεια του οποίου υπάγεται ο δήμος ή η κοινότητα, στο μητρώο αρρένων ή το δημοτολόγιο του οποίου είναι γραμμένος ο ενδιαφερόμενος. … 2. Ο νομάρχης παραγγέλλει, με δαπάνη του ενδιαφερομένου, τη δημοσίευση περίληψης της αίτησης αλλαγής επωνύμου σε μία εφημερίδα από αυτές που εκδίδονται στην πρωτεύουσα ή την περιφέρεια του νομού, ή γειτονικού νομού. Η περίληψη πρέπει να περιέχει ακριβή σημείωση περί του ονόματος, επαγγέλματος, τόπου και έτους γέννησης και κατοικίας του ενδιαφερομένου, περί του επωνύμου, η απόκτηση του οποίου επιδιώκεται, ως και πρόσκληση σε κάθε αντιτιθέμενο στη ζητούμενη αλλαγή, όπως μέσα σε δεκαπέντε (15) ημέρες από της δημοσιεύσεως, υποβάλει στο Νομάρχη τις αντιρρήσεις του. 3. Μετά την πάροδο της προθεσμίας των δεκαπέντε (15) ημερών, ο νομάρχης εκδίδει αιτιολογημένη απόφαση με την οποία αποδέχεται ή απορρίπτει την αίτηση. Με την ίδια απόφαση, ο νομάρχης αποφαίνεται συγχρόνως και επί των αντιρρήσεων που τυχόν έχουν υποβληθεί κατά της ζητούμενης αλλαγής. Η απόφαση του νομάρχη με την οποία αποδέχεται τη ζητηθείσα αλλαγή επωνύμου, κοινοποιείται στις αρχές που τηρούν δημοτολόγιο και μητρώο αρρένων, στο γραφείο ποινικού μητρώου του οικείου Πρωτοδικείου, στην Εισαγγελία και Αστυνομικές Αρχές του τόπου κατοικίας του ενδιαφερόμενου και στον ενδιαφερόμενο για να την προσκομίσει στην Αστυνομική Αρχή του τόπου της κατοικίας του, κατά την έκδοση δελτίου ταυτότητος. 4. …».
Τέλος, με το άρθρο 94 παρ. 6 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87) η αρμοδιότητα για την έκδοση των σχετικών με την πρόσληψη και αλλαγή επωνύμου πράξεων μεταφέρθηκε στα όργανα των οικείων Δήμων.
Έχει κριθεί (ΣτΕ 962/2011, 4317-4320/2011, 1418/2013, 2386/2013 κ.α.), ότι το επώνυμο αποτελεί μεν στοιχείο της προσωπικότητας του ατόμου, πλην η πρόσκτηση ή η αλλαγή του δεν απόκειται στην ιδιωτική βούληση, αλλά ενδιαφέρει τη δημόσια τάξη, ως θέμα συναπτόμενο με την ασφάλεια των συναλλαγών και των εννόμων εν γένει σχέσεων δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του ατόμου, χωρεί δε κατ’ αρχήν διά της διοικητικής οδού.
Το αρμόδιο διοικητικό όργανο οφείλει σε κάθε περίπτωση, προπαντός, να εκτιμά τους λόγους που επικαλείται ο αιτών τη μεταβολή του επωνύμου του και να αποφαίνεται εν όψει της σοβαρότητας των λόγων αυτών, εάν ενδείκνυται ή όχι να εγκριθεί η ζητούμενη μεταβολή, αιτιολογώντας ειδικά, από την άποψη αυτή, την απόφασή του.
lawspot.gr