ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Πέτρο Σαλίχο, Ιωάννη Φιοράκη, Παρασκευή Καλαϊτζή, και Γεώργιο Παπανδρέου- Εισηγητή Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 7η Νοεμβρίου 2018 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:\

Των αναιρεσειόντων: 1. Γ. Σ. του Κ. και 2. Κ. Σ. του Γ. κατοίκων …, που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Γεράσιμο Μελησσινό.

Των αναιρεσίβλητων: 1.Ε. χήρας Δ. Σ. και 2. Ε.-Δ. Δ. Σ., κατοίκων …, που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Γεώργιο Νικολάου

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-11-2011 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο …. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 98/2014 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου, 768/2017 του Μονομελούς Πρωτοδικείου …. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 12-12-2017 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων να απορριφθεί, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 768/2017 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου … που δέχθηκε τυπικά και απέρριψε κατ’ουσία έφεση των αναιρεσειόντων -εναγομένων κατά της 98/2014 απόφασης του Ειρηνοδικείου ….Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558,564, 566§1 Κ.Πολ.Δ).και καταβλήθηκε το προσήκον παράβολο.Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577§1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577§3 Κ.Πολ.Δ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 560 αριθμ.1 εδ. α’του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ’ αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2016). Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του ανωτέρω δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, η ένσταση κ.λπ. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ’ ουσία (ΑΠ 58/2015).Εξάλλου,από τις διατάξεις των άρθρων 118 αρ. 4, 566 παρ. 1, 577 παρ. 3 και 578 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι στον λόγο αναιρέσεως πρέπει να εκτίθεται κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ώστε να μπορεί να διαπιστωθεί αν και σε ποιο από τους περιοριστικώς αναφερομένους στο άρθρο 560 ΚΠολΔ λόγους εμπίπτει η προβαλλόμενη αιτίαση. Ειδικότερα, για να είναι ορισμένος και παραδεκτός ο εκ του άρθρου 560 αρ. 1 ΚΠολΔ λόγο αναιρέσεως, που συντρέχει όταν το δικαστήριο της ουσίας εφάρμοσε κανόνα ουσιαστικού δικαίου μη εφαρμοστέο ή παρέλειψε την εφαρμογή του εφαρμοστέου, είτε προσέδωσε στον εφαρμοσθέντα κανόνα έννοια διαφορετική από εκείνη την οποία έχει, δεν αρκεί να μνημονεύονται ή και να παρατίθενται οι διατάξεις που φέρονται ότι παραβιάσθηκαν, καθώς και η νομική κρίση του δικαστηρίου για την έννοια αυτών, αλλά απαιτείται επί πλέον να εκτίθενται σαφώς και τα πραγματικά γεγονότα που έγιναν δεκτά από το δικαστήριο της ουσίας και σε τι συνίσταται το σφάλμα της αποφάσεως περί την ερμηνεία ή την εφαρμογή του νόμου (Ολ.ΑΠ 32/1996). Διαφορετικά ο λόγος της αναιρέσεως είναι αόριστος, η αοριστία δε αυτή δεν δύναται να συμπληρωθεί με παραπομπή στο δικόγραφο της αγωγής ή της εφέσεως ή με τις προτάσεις του αναιρεσείοντος. (Α.Π.48/1997).Τέλος για την ευδοκίμηση οιουδήποτε λόγου αναίρεσης, πρέπει ο τελευταίος να είναι λυσιτελής, δηλαδή η επικαλούμενη πλημμέλεια να μπορεί να έχει επίδραση στο διατακτικό της αναιρεσιβαλλομένης απόφασης (ΑΠ 574/2018).Αν η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει δυο ή περισσότερες αιτιολογίες που στηρίζουν αυτοτελώς η καθεμία το διατακτικό της και με την αναίρεση δεν πλήττεται καθόλου ή δεν πλήττεται αποτελεσματικά η μια από αυτές ο λόγος αναίρεσης που αφορά την άλλη αιτιολογία απορρίπτεται ως αλυσιτελής.

2. Στην προκειμένη περίπτωση το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, με την προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε, μεταξύ άλλων, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, και τα εξής:”0 δικαιοπάροχος των εφεσιβλήτων Δ. Σ. του Ν. κατά τον χρόνο του θανάτου του ήταν αποκλειστικός κύριος,νομέας και κάτοχος ενός ενιαίου ακινήτου συνολικής έκτασης 1.383,31 τ.μ. ,μετά της εντός αυτού διώροφης οικοδομής και των λοιπών συστατικών και παραρτημάτων του, που βρίσκεται στην ειδική θέση “…”,εντός των ορίων του οικισμού της … πρώην Δήμου … και ήδη Δήμου … και συνορεύει γύρωθεν βόρεια κατά μέρος και επί πλευράς συνολικού μήκους 70,08 μέτρων με κοινή εδαφική λωρίδα που ανήκει στις εφεσίβλητες και τον πρώτο των εκκαλούντων και κατά μέρος, επί πλευράς συνολικού μήκους 54,70 μέτρων με ιδιοκτησία Γ. Ν. Μ., ανατολικά επί πλευράς συνολικού μήκους 20,52 μέτρων με ιδιοκτησία Δ. Σ. του Α., νότια επί πλευράς συνολικού μήκους 127,37 μέτρων με ιδιοκτησία Χ. Μ. και δυτικά κατά μέρος και επί πλευράς μήκους 3,11 μέτρων με την επαρχιακή οδό … – …, κατά μέρος επί πλευράς μήκους 1,92 μέτρων με την ανωτέρω εδαφική λωρίδα και κατά μέρος επί πλευράς μήκους 16,28 μέτρων με ακίνητο ιδιοκτησίας του πρώτου των,εκκαλούντων. Ακόμη, ο ανωτέρω δικαιοπάροχος των εφεσιβλήτων ήταν συγκύριος, συννομέας και συγκάτοχος κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου μίας εδαφικής λωρίδας, η οποία ευρίσκεται στην αυτή θέση “…”, εντός των ορίων του οικισμού της … πρώην Δήμου … και ήδη Δήμου …, έχει συνολικό εμβαδόν 152,40 τ.μ. και συνορεύει γύρωθεν βόρεια και επί πλευράς συνολικού μήκους 69,34 μέτρων κατά μέρος με ακίνητο ήδη συνιδιοκτησίας των εκκαλούντων και κατά μέρος με ακίνητο ιδιοκτησίας του πρώτου των εκκαλούντων, ανατολικά και επί πλευράς μήκους 1,92 μέτρων με το ανωτέρω ακίνητο των εφεσιβλήτων, νότια επί πλευράς συνολικού μήκους 70,08 μέτρων με το ανωτέρω ακίνητο ιδιοκτησίας των εφεσιβλήτων και συγκεκριμένα με εδαφική λωρίδα του ακινήτου των, πλάτους τριών (3) μέτρων περίπου, που χρησιμοποιείται από αυτές ως δρόμος του ακινήτου των, και πέραν αυτού με ιδιοκτησία Χ. Μ. και δυτικά επί πλευράς μήκους 3,21 μέτρων με την ασφαλτοστρωμένη επαρχιακή οδό … – …. Το ανωτέρω περιγραφόμενο οικόπεδο περιήλθε στην κυριότητα, νομή και κατοχή του δικαιοπαρόχου των εφεσίβλητων Δ. Σ. του Ν. α) κατά μέρος, και κατ’ έκταση 250 τ.μ. περίπου, κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή από αγορά εκ μέρους του προηγούμενου κυρίου Δ. Κ. Σ., με το υπ’ αριθ. …81/1984 συμβόλαιο μεταβίβασης του Συμ/φου … Γ. Τ., που έχει μεταγραφεί νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου … στον τόμο …17 με α/α ….3. Στον άμεσο δικαιοπάροχο του Δ. K. Σ. το ακίνητο αυτό περιήλθε από εκ διαθήκης κληρονομιά της κατά την 6/10/1966 αποβιωσάσης θείας του Α. θυγ. Δ. και Α. Σ., κατοίκου εν ζωή … …, την οποία (κληρονομιά) αποδέχθηκε νόμιμα δυνάμει της υπ’ αριθ. …80/16-11-1984 πράξης αποδοχής κληρονομιάς του συμ/φου … Γ. Τ., που έχει μεταγραφεί νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου … στον τόμο …17 με αριθ. …2, β) κατά μέρος και κατά έκταση εμβαδού (774 τ.μ περίπου από παραχώρηση λόγω δωρεάς κατά ψιλή κυριότητα, νομή και κατοχή εκ μέρους του προηγουμένου κυρίου πατέρα του Ν. Δ. Σ. που συστάθηκε με το υπ’ αριθ. …26/1981 συμβόλαιο δωρεάς της συμ/φου … Μ. Π., το οποίο έχει μεταγραφεί νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου … στον τόμο 372 με α/α 41 και γ) κατά μέρος και κατά έκταση εμβαδού 360 τ.μ. περίπου, με άτυπη παραχώρηση αυτού λόγω δωρεάς κατά ψιλή-κυριότητα, νομή και κατοχή εκ μέρους του πατέρα του Ν. Δ. Σ. που συστάθηκε νομίμως παράλληλα και ταυτόχρονα με το υπ’ αριθ 17 126/1981 συμβόλαιο δωρεάς της συμ/φου … Μ. Π., το οποίο έχει μεταγραφεί νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου … στον τόμο 372 με α/α 41. Η προαναφερθείσα εδαφική λωρίδα είχε παλαιότερα απεικονισθεί, καθ’ όλο το μήκος και πλάτος αυτής, ως κοινοτική οδός για τις ανάγκες εκδόσεως οικοδομικής αδείας, γεγονός που δεν αμφισβήτησαν ρητά οι εκκαλούντες, από τον απώτερο δικαιοπάροχο των εφεσιβλήτων και αποκλειστικό κύριο αυτής, Ν. Δ. Σ., ο οποίος στη συνέχεια την μεταβίβασε άτυπα κατά ψιλή κυριότητα, νομή και κατοχή στον δικαιοπάροχο των εφεσιβλήτων, ενώ κράτησε την επικαρπία αυτής. Το παραχωρηθέν εν μέρει δυνάμει του πιο πάνω δωρητηρίου συμβολαίου ακίνητο είχαν περιέλθει στον ανωτέρω, Ν. Σ., από κληρονομιά της κατά το έτος 1948 αποβιωσάσης μητέρας του Α. συζ. Δ. Σ., το γένος Ν. Ν., κατοίκου εν ζωή … …, την κληρονομιά της οποίας αποδέχθηκε νόμιμα δυνάμει της υπ’ αριθ. …25/1981 πράξης αποδοχής κληρονομιάς της συμ/φου … Μ. Π. που έχει μεταγραφεί νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου … στον τόμο ….80 με α/α …8, σε συνδυασμό με άτυπη ανταλλαγή τμημάτων του τότε ενιαίου, μεγαλύτερης έκτασης, ακινήτου που πραγματοποιήθηκε περί το έτος 1954, με τη συναίνεση όλων των συγκυρίων του ενιαίου ακινήτου, στο πλαίσιο της οποίας (ανταλλαγής) ο πατέρας του δικαιοπαρόχου των έλαβε στην πλήρη κυριότητα νομή και κατοχή του, ως ενιαίο ακίνητο τα υπό στοιχεία Α2 και Α3 τμήματα της ιδιοκτησίας του, όπως αυτά προκύπτουν από το προσκομισθέν και στον πρώτο βαθμό από 7/6/2004 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Β. Κ.. Στο εδαφικό τμήμα υπό στοιχείο A3 της όλης ιδιοκτησίας του Ν. Σ., ανήκε ως αναπόσπαστο τμήμα αυτού μέρος της αναφερομένης στο ανωτέρω τοπογραφικό, εδαφικής λωρίδας υπό το στοιχείο Α3α, πλάτους 3,00 μέτρων περίπου και μήκους 70,78 περίπου μέτρων, εμβαδού 213 τ.μ. περίπου η οποία απεικονίζεται υπό τα περιμετρικά στοιχεία 18, 1, 13, 14, 15,16,17,18 και συνορεύει γύρωθεν ανατολικά και σε πλευρά μήκους 3 μέτρων με υπόλοιπο προς Ανατολάς τμήμα της ιδιοκτησίας των εφεσιβλήτων υπό το στοιχείο Α3β, δυτικά και σε πλευρά μήκους 3,11 μέτρων με επαρχιακή οδό … – …, νότια σε πλευρά υπό στοιχεία συνολικού μήκους 70,78 μέτρων περίπου με ιδιοκτησία Χ. Μ. και βόρεια σε πλευρά μήκους 70,08 μέτρων με εδαφική λωρίδα υπό στοιχείο Β συνιδιοκτησίας των εφεσίβλητων και του α’ των εκκαλούντων, η οποία, όπως ενόρκως κατέθεσε και ο μάρτυρας ανταπόδειξης στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, διασφάλιζε ανέκαθεν την ελεύθερη και απρόσκοπτη επικοινωνία της λοιπής ιδιοκτησίας με την κοινόχρηστη επαρχιακή οδό … – …, εξασφαλίζοντας πρόσωπο και άμεση πρόσβαση επί της ανωτέρω δημοτικής οδού. Την εδαφική αυτή λωρίδα υπό το στοιχείο Α3α του προαναφερόμενου τοπογραφικού διαγράμματος, πλάτους τριών (3) μέτρων, από κοινού με το προς Ανατολάς αυτής κείμενο εδαφικό τμήμα υπό το στοιχείο Α3γ περιέφραξε έκτοτε, δηλαδή από του έτους 1954 – 1955, ο ανωτέρω Ν. Σ. και τοποθέτησε κατά μήκος της βόρειας πλευράς ξύλινη περίφραξη και έκτοτε τη χρησιμοποιούσε μόνο αυτός και η οικογένεια του με την ακράδαντη πίστη και πεποίθηση ότι αποτελεί τμήμα του ακινήτου του και παρέμεινε, η εδαφική λωρίδα περιφραγμένη έως το έτος 1984, όταν ο δικαιοπάροχος των εφεσιβλήτων αγόρασε το υπό στοιχείο Α1 τμήμα του όλου ακινήτου από τον Δ. Κ. Σ., ως επίσης και το ανήκον σε αυτόν 1/2 εξ αδιαιρέτου τμήμα της διόδου εμβαδού 152,40 τ.μ. το οποίο εμφαίνεται υπό στοιχείο Β στο προαναφερόμενο τοπογραφικό διάγραμμα.

Τέλος, με την υπ’ αριθ. 6421/30-3-2010 πράξη αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου … Ε. Σ., νομίμως μεταγεγραμμένης στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου … στον τόμο 783 και με α/α 93, οι εφεσίβλητες κατέστησαν, ως εκ διαθήκης κληρονόμοι, ψιλή κυρία και νομέας η δεύτερη και επικαρπώτρια και οιονεί νομέας επικαρπίας η πρώτη επί των ανωτέρω ακινήτων του δικαιοπαρόχου τους, ο οποίος προ του θανάτου του είχε συντάξει την υπ’ αριθ. 5815/256- 2009 δημόσια διαθήκη του η οποία δημοσιεύτηκε νόμιμα με το υπ’ αριθ. 396/2009 πρακτικό δημοσιεύσεως του Πρωτοδικείου ….(Επομένως, τόσο η β’ των εφεσιβλήτων ως ψιλή κυρία και νομέας, όσο και η α’ ως επικαρπώτρια και οιονεί νομέας επικαρπίας, όσο και οι δικαιοπάροχοι τους, ασκούσαν από του χρόνου κτήσης των επιμέρους τμημάτων που απαρτίζουν διακατοχικές πράξεις νομής με διάνοια ψιλής κυρίας (η β’ εξ αυτών) και επικαρπώτριας (η α’ εξ αυτών) αντίστοιχα και κυρίων (σε ότι αφορά του δικαιοπαρόχους των άμεσο και απώτερους), όπως π.χ, ανοικοδόμηση, περίφραξη, καλλιέργεια, επίβλεψη, συντήρηση, καθαρισμό, διάστρωση με χώμα, διέλευση κ.λ.π., χωρίς ποτέ να ενοχληθούν από κανέναν και έτσι έχουν καταστεί ψιλή κυρία και νομέας αυτού η β’ και επικαρπώτρια και οιονεί νομέας η α’, κατά τις ανωτέρω διακρίσεις ψιλής κυριότητας και επικαρπίας, κατά τρόπο παράγωγο, δυνάμει των παραπάνω τίτλων αλλά κατ^ατά τρόπο πρωτότυπο νεμομένη η β’, και οιονεί νεμομένη η α’ αντίστοιχα, τα επιμέρους τμήματα που το απαρτίζουν με τα προσόντα της τακτικής χρησικτησίας, για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει την δεκαετία αναδρομικά από του χρόνου κατάρτισης της κάθε μεταβιβαστικής, δυνάμει των άνω συμβολαίων, σύμβασης, αλλά επίσης και κατά τρόπο πρωτότυπο, νεμομένη και οιονεί νεμομένη τα επιμέρους τμήματα που τβ απαρτίζουν με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας, για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει την εικοσαετία, προσμετρούμενου και του χρόνου άσκησης αναλόγων διακατοχικών πράξεων εκ μέρους των άμεσων και απωτέρων δικαιοπαρόχων των, οι οποίοι επίσης νέμονταν κατά τις ανωτέρω διακρίσεις τα επιμέρους εδαφικά τμήματα της όλης ιδιοκτησίας με τα προσόντα της τακτικής, άλλως της έκτακτης χρησικτησίας”.

Με βάση τις πραγματικές αυτές παραδοχές το ως Εφετείο δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο έκρινε ότι είναι ουσιαστικά βάσιμη η ένδικη αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων περί αναγνωρίσεως: α) του ότι οι πρώτη και δεύτερη των εναγουσών τυγχάνουν αποκλειστική ψιλή κυρία και νομέας, η δεύτερη, και επικαρπώτρια και οιονεί νομέας επικαρπίας η πρώτη,αντίστοιχα, του επίδικου ακινήτου τόσο κατά τη βάση της επικαλούμενης, με παράγωγο τρόπο, κτήσης της κυριότητας του επιδίκου ακινήτου , όσο και κατά τη βάση τη στηριζόμενη στον πρωτότυπο τρόπο κτήσης της κυριότητας, με τακτική και έκτακτη χρησικτησία και β) του ότι οι εναγόμενοι ουδέν εμπράγματον δικαίωμα κυριότητας, νομής, πραγματικής δουλείας και οιονεί νομή πραγματικής δουλείας διελεύεσεως έχουν το επίδικο ακίνητο. Ακολούθως το Εφετείο απέρριψε ως αβάσιμη την έφεση των αναιρεσειόντων κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, το οποίο, κρίνοντας ομοίως, είχε δεχθεί ως ουσιαστικά βάσιμη την αγωγή των αναιρεσιβλήτων .

3. Με τον πρώτο, κατά το πρώτο και τρίτο μέρος λόγο της αιτήσεως, προσάπτεται στο ως Εφετείο δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Ναυπλίου η από τον αριθ.1 του άρθρου 560 του Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια όσον αφορά μόνο τον παράγωγο τρόπο κτήσης της ψιλής κυριότητας και νομής (της δεύτερης αναιρεσίβλητης) και της οιονεί νομής-επικαρπίας (της πρώτης αναιρεσίβλητης) του επιδίκου ακινήτου παραγώγως , στο δε αναιρετήριο εκτίθεται μόνο ένα σύντομο ιστορικό της υποθέσεως, το κατά τις απόψεις των αναιρεσειόντων πραγματικό μέρος αυτής και μεμονωμένες νομικές σκέψεις και αποσπασματικές παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως, ενώ δεν μνημονεύονται καθόλου οι παραδοχές της προσβαλλόμενης σχετικά με τον πρωτότυπο τρόπο κτήσης (τακτική και έκτακτη χρησικτησία) των ως άνω δικαιωμάτων των αναιρεσιβλήτων στο επίδικο ακίνητο. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αόριστος εφόσον δεν αναφέρει όλες τις παραδοχές της προσβαλλόμενης αλλά και ως αλυσιτελής, εφόσον δεν πλήττονται καθόλου οι αιτιολογίες της απόφασης, αναφορικά με τον πρωτότυπο τρόπο κτήσης των δικαιωμάτων των αναιρεσιβλήτων , οι οποίες στηρίζουν αυτοτελώς και επαρκώς το διατακτικό της.

4. Επειδή ως διδάγματα της κοινής πείρας θεωρούνται οι γενικές αρχές που συνάγονται επαγωγικά από την καθημερινή παρατήρηση της εμπειρικής πραγματικότητας, τη συμμετοχή στις συναλλαγές και τις γενικές τεχνικές ή επιστημονικές γνώσεις, οι οποίες έχουν γίνει κοινό κτήμα και χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο για την ανεύρεση, με βάση αυτά της αληθινής έννοιας κανόνα δικαίου, ιδίως, όταν αυτός περιέχει νομικές έννοιες δηλ. για την εξειδίκευση των αορίστων νομικών εννοιών ή για την υπαγωγή ή όχι στον κανόνα αυτό των πραγματικών γεγονότων της διαφοράς (ΑΠ 1622/2010, ΑΠ 1239/2009 σχετ. Ολ.ΑΠ 8/2005) ή ακόμη για την έμμεση απόδειξη κρίσιμων γεγονότων ή την εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν (ΑΠ 208/2011). Ομως η παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας τα οποία πρέπει να καθορίζονται ιδρύει λόγο αναίρεσης, ΜΟΝΟ αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ’ αυτούς (ΑΠ 1652/2009). Ειδικότερα, η παραβίαση ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας χρησιμοποιεί εσφαλμένα ή παραλείπει εσφαλμένα να χρησιμοποιήσει τα διδάγματα της κοινής πείρας, προκειμένου να εξειδικεύσει τις αόριστες νομικές έννοιες ή για να υπαγάγει ή όχι τα πραγματικά γεγονότα της διαφοράς στον κανόνα αυτό, όχι όμως όταν τα διδάγματα αυτά χρησίμευσαν προς έμμεση απόδειξη για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων ή για την εκτίμηση αποδεικτικών μέσων που προσκομίζονται από τους διαδίκους (Ολ.ΑΠ 9-13/2005, ΑΠ 208/2011, ΑΠ 1662/2010).Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο, κατά το δεύτερο μέρος, λόγο της αναίρεσης και κατ’ εκτίμηση των όσων αναφέρονται ο αυτόν, με την επίκληση της διατάξεως του αριθμού 1εδ.β του άρθρου 559 ΚΠολΔικ, αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση ότι παραβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας και ειδικότερα, πως δέχθηκε ότι “το επίδικο ακίνητο περιήλθε στην κυριότητα ,νομή του δικαιοπαρόχου των εφεσιβλήτων Δ. Σ. του Ν. …β) κατά μέρος κατά έκταση 774τ.μ περίπου από παραχώρηση λόγω δωρεάς κατά ψιλή κυριότητα ,νομή και κατοχή εκ μέρους του προηγουμένου κυρίου πατέρα του Ν. Σ. που συστάθηκε με το υπ’ αριθμ….26/1981 συμβόλαιο δωρεάς της συμ/φου … Μ. Π. ,το οποίο έχει μεταγραφεί νόμιμα …και γ) κατά μέρος και κατά έκταση 360τ,μ, περίπου με άτυπη παραχώρηση αυτού λόγω δωρεάς κατά ψιλή κυριότητα εκ μέρους του πατέρα του Ν. Δ. Σ. που συστάθηκε νομίμως παράλληλα και ταυτόχρονα,με το υπ’αριθ….26/1981 συμβόλαιο δωρεάς της συμ/φου … Μ. Π.. Η παραδοχή αυτή της προσβαλλόμενης αντιβαίνει στα διδάγματα της κοινής πείρας, σύμφωνα με τα οποία ο μεταβιβάζων με συμβόλαιο το ακίνητο του, το περιγράφει και το μεταβιβάζει ολόκληρο με το συμβόλαιο, δεν το τεμαχίζει σε δυο (2) τμήματα και,στη συνέχεια, το ένα το μεταβιβάζει με συμβόλαιο και το άλλο χωρίς. Ούτε μεταβιβάζει με το συμβόλαιο το ακίνητο του, ορίζοντας σε αυτό ότι τούτο συνορεύει νοτίως με κοινοτικήν οδόν”και “παράλληλα και ταυτόχρονα”με το συμβόλαιο μεταβιβάζει ως ίδιον πράγμα την “κοινοτικήν οδόν” ατύπως στο ίδιο πρόσωπο – στο υπ’ αριθ….26/1981 συμβόλαιο δωρεάς της συμ/φου … Μ. Π., το δωρούμενο ακίνητο περιγράφεται ότι συνορεύει “νοτίως με κοινοτικήν οδόν”,η οποία κατά την παραδοχή της απόφασης τάχα ταυτόχρονα μεταβιβάσθηκε ατύπως στον ίδιο δωρεοδόχο (Δ. Ν. Σ.)”. Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος; διότι τα ανωτέρω αναφερόμενα περιστατικά δεν αποτελούν διδάγματα της κοινής πείρας , και ο λόγος αυτός πλήττει την ανέλεγκτη περί τα πράγματα ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου και καθόλου δεν αναφέρεται σε ερμηνεία κανόνα δικαίου, με βάση τα επικαλούμενα διδάγματα κοινής πείρας ή την υπαγωγή στον κανόνα αυτό των πραγματικών περιστατικών , οι δε σχετικοί ισχυρισμοί αποτελούν επιχειρήματα για τη στήριξη των απόψεων των αναιρεσειόντων.

5. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 560 αριθ. 5 Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται λόγος αναίρεσης όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Πράγματα, υπό την έννοια της πιο πάνω διάταξης, θεωρούνται οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασης τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (Ολ. ΑΠ 25/2003), όχι δε και εκείνοι που συνέχονται με την ιστορική βάση της αγωγής και αποτελούν άρνηση αυτής, ούτε και εκείνοι που δεν έχουν αυτοτέλεια και αποτελούν επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων (Ολ.ΑΠ 469/1984). Ο λόγος δεν ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιονδήποτε τυπικό ή ουσιαστικό λόγο (Ολ.ΑΠ 25/2003, 12/1991).Αν προσβάλλεται για τον παραπάνω λόγο απόφαση του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, θα πρέπει ο ισχυρισμός που δεν αξιολογήθηκε, να είχε προταθεί παραδεκτά στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, αλλά και να επαναφέρθηκε παραδεκτά (με λόγο έφεσης ή αναλόγως, κατά το άρθρ. 240 ΚΠολΔ, με τις προτάσεις) και στο δεύτερο βαθμό (ΑΠ 1011/1994) και να αναφέρεται αυτό στο αναιρετήριο( ΑΠ 760/2004), εκτός αν υπάγεται στις εξαιρέσεις του άρθρ. 562§2 ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 43/1990) ή πρόκειται για ισχυρισμό που παραδεκτά κατά το άρθρ. 527 ΚΠολΔ προτάθηκε για πρώτη φορά στην κατ’ έφεση δίκη, που επίσης πρέπει να διευκρινίζεται στο αναιρετήριο. Για την πληρότητα του λόγου αν το παράπονο συνίσταται στη μη λήψη υπόψη πραγμάτων που προτάθηκαν ,πρέπει στο αναιρετήριο να αναφέρεται ποια ήταν τα “πράγματα”που προτάθηκαν ,ποιά επίδραση θα ασκούσαν συτην έκβαση της δίκης .Για το ορισμένο του λόγου αυτού πρέπει να παρατίθενται και όλα τα στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ο ισχυρισμός προτάθηκε παραδεκτά στο δικαστήριο. Με το δεύτερο λόγο αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 5 περίπτ. β’ του άρθρου 560 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το (ως Εφετείο δικάσαν) Μονομελές Πρωτοδικείο δεν έλαβε υπόψη τους ισχυρισμούς των εναγομένων-εκκαλούντων που προτάθηκαν με τις προτάσεις ενώπιον του Εφετείου και ειδικότερα: α)ότι αρνήθηκαν πως το επίδικο περιήλθε στην κυριότητα του Ν. Σ. απώτερου δικαιοπαρόχου των εναγόντων με άτυπη ανταλλαγή το έτος 1954 β) ότι η επίδικη λωρίδα χαρακτηρίζεται ως χωματόδρομος -δρόμος στο …81/16-11-1984 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου … Γ. Τ. μεταξύ του Γ. Σ. (δικαιοπαρόχου των εναγομέων) και Δ. Σ. (δικαιοπαρόχου των εναγόντων) και δεν ανήκει στην ιδιοκτησία κανενός από τους δικαιοπαρόχους των διαδίκων,όπως προκύπτει και από το περιεχόμενο του ….114/1982 προσκομιζόμενου συμβολαίου του συμβολαιογράφου Π. Κ.. Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτος, γιατί δεν επικαλούνται οι αναιρεσείοντες ότι προβλήθηκε με τις πρωτοβάθμιες προτάσεις τους ή με σχετικό λόγο έφεσης, και επιπλέον ,γιατί οι ανωτέρω ισχυρισμοί δεν είναι “πράγματα” αλλά αρνητικοί της αγωγής ισχυρισμοί και επιχειρήματα των εναγομένων -αναιρεσειόντων που αφορούν την ουσιαστική αβασιμότητα της ένδικης αγωγής.

6. Κατά το άρθρ. 560 αρ.6 Κ. Πολ. Δ. η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στο αιτιολογικό που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που δεν εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που εφαρμόσθηκε. Στην προκειμένη περίπτωση το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, με την προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε, μεταξύ άλλων: α) ότι οι πρώτη και δεύτερη των εναγουσών τυγχάνουν αποκλειστική ψιλή κυρία και νομέας (η δεύτερη) και επικαρπώτρια και οιονεί νομέας επικαρπίας (η πρώτη) του επίδικου ακινήτου, αντίστοιχα, τόσο με βάση τον επικαλούμενο παράγωγο τρόπο (κληρονομική διαδοχή) όσο και με βάση τον επικαλούμενο πρωτότυπο τρόπο (τακτική και έκτακτη χρησικτησία) και β) ότι οι εναγόμενοι ουδέν εμπράγματον δικαίωμα κυριότητας, νομής, πραγματικής δουλείας και οιονεί νομή πραγματικής δουλείας διελεύσεως έχουν στο επίδικο ακίνητο .Ακολούθως το Εφετείο απέρριψε ως αβάσιμη την έφεση των αναιρεσειόντων κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, το οποίο, κρίνοντας ομοίως, είχε δεχθεί ως ουσιαστικά βάσιμη την αγωγή των αναιρεσιβλήτων. Ειδικότερα, όσον αφορά στη βάση της αγωγής που στηρίζεται στον πρωτότυπο τρόπο κτήσης κυριότητας δέχεται ότι οι ενάγουσες έχουν αποκτήσει τα ως άνω δικαιώματος και κατά τρόπο πρωτότυπο, νεμόμενη η πρώτη και οιονεί νεμόμενη η δεύτερη, αντίστοιχα, το επίδικο με τα προσόντα της τακτικής χρησικτησίας για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τη δεκαετία αλλά και για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει την εικοσαετία ,προσμετρουμένου του και του χρόνου άσκησης ανάλογων διακατοχικών πράξεων εκ μέρους των άμεσων και απωτέρων δικαιοπαρόχων τους (ανοικοδόμηση, περίφραξη, καλλιέργεια, επίβλεψη, συντήρηση, καθαρισμό διάστρωση με χώμα, διέλευση κ.λ.π). Επομένως ο τρίτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες προβάλλουν κατά της προσβαλλόμενης απόφασης αιτιάσεις από το άρθρο 560 αριθμ. 6 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενοι ότι το Εφετείο στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, διαλαμβάνοντας σ’ αυτήν ανεπαρκείς και ασαφείς αιτιολογίες ως προς τον παραγωγό τρόπο κτήσης των δικαιωμάτων των αναιρεσιβλήτων εναγουσών, είναι απορριπτέος ως αλυσιτελής, αφού διέλαβε σ’ αυτήν πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ως προς τα ουσιώδη ζητήματα της συνδρομής των προϋποθέσεων για την απόκτηση των προαναφερθέντων δικαιωμάτων των εναγουσών επί του επιδίκου ακινήτου με τον επικαλούμενο στην αγωγή πρωτότυπο τρόπο (με τακτική και έκτακτη χρησικτησία), που δεν πλήττονται επιτυχώς με τους λόγους αναίρεσης και στηρίζουν αυτοτελώς το διατακτικό της απόφασης, οι οποίες επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή εφαρμογή των διατάξεων 1041 και 1045 του ΑΚ. Επομένως, πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναιρέσεως, με παράλληλη καταδίκη των αναιρεσειόντων στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, που κατέθεσαν προτάσεις, (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ) και να διαταχθεί η εισαγωγή του καταβληθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρ. 495 παρ. 3 ΚπολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την 5/12.12.2017 αίτηση του Γ. Σ. του Κ. κλπ για αναίρεση της 768/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου … που δίκασε ως Εφετείο.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 23 Ιανουαρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 15 Μαρτίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
areiospagos.gr