Απόφαση 4 / 2019 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)
Αριθμός 4/2019
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Z’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αγγελική Αλειφεροπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημήτριο Γεώργα, Δημήτριο Τζιούβα, Ιωάννη Μαγγίνα και Γρηγόριο Κουτσοκώστα – Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Δεκεμβρίου 2018, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αντωνίου Λιόγα (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Αικατερίνης Αναγνωστοπούλου, για να δικάσει την αίτηση των αναιρεσειόντων – κατηγορουμένων: 1. Θ. Σ. του Γ., κατοίκου … και 2. Π. Μ. του Κ., κατοίκου …, οι οποίοι παραστάθηκαν με την πληρεξούσια δικηγόρο τους Α. Τσάμη, για αναίρεση της υπ’αριθ. ΑΤ 3387/2018 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Πειραιώς.
Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Πειραιώς, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και oι αναιρεσείοντες – κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην από 17 Σεπτεμβρίου 2018 αίτησή τους αναιρέσεως, η οποία ασκήθηκε με δήλωση που επιδόθηκε στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου στις 19 Σεπτεμβρίου 2018, έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου 10222/19-9-2018 και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1384/2018.
Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο των αναιρεσειόντων, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά το άρθρο 273 του ΠΚ, όποιος, εκτός από τις περιπτώσεις των άρθρων 264, 268 και 270, προξενεί με πρόθεση βλάβη σε πράγμα δικό του ή ξένο, κινητό ή ακίνητο, τιμωρείται: α) με φυλάκιση, αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος σε ξένα πράγματα, β) με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών, αν μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο, γ) με κάθειρξη, αν στην περίπτωση β’ επήλθε θάνατος. Κατά δε το άρθρο 274 του ίδιου Κώδικα, όποιος από αμέλεια έγινε υπαίτιος της πράξης του άρθρου 273 τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών ή με χρηματική ποινή. Από τις διατάξεις αυτές, από τις οποίες η δεύτερη προβλέπει την τέλεση από αμέλεια της κοινώς επικίνδυνης βλάβης την οποία προβλέπει η πρώτη, προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση της αντικειμενικής υπόστασης του εγκλήματος αυτού απαιτείται να προκληθεί κοινός κίνδυνος σε ξένα πράγματα ή κίνδυνος σε άνθρωπο από ενέργεια ή παράλειψη του δράστη. Υποκειμενικώς (στην περίπτωση του άρθρου 274 του ΠΚ) απαιτείται αμέλεια, ενέχουσα του όρους του άρθρου 28 του ΠΚ, από την οποία, ως αιτία, προκλήθηκε ο ανωτέρω κίνδυνος. Περαιτέρω, κατά την έννοια του άρθρου 28 του ΠΚ, η αμέλεια διακρίνεται σε χωρίς συνείδηση αμέλεια, κατά την οποία ο δράστης από έλλειψη της προσήκουσας προσοχής δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα το οποίο προκάλεσε η ενέργειά του και σε ενσυνείδητη αμέλεια, κατά την οποίαν ο δράστης, λόγω μη καταβολής της προσήκουσας προσοχής, προβλέπει μεν ότι από τη συμπεριφορά του μπορεί να προέλθει το εγκληματικό αποτέλεσμα, δηλαδή γνωρίζει το ενδεχόμενο της αιτιακής σύνδεσης της συμπεριφοράς του προς το αποτέλεσμα, που βλάπτει ή θέτει σε κίνδυνο έννομα αγαθά άλλων, αλλά αποκρούει αυτό (αποτέλεσμα) και ενεργεί, διότι είτε ελπίζει (ενσυνείδητη αμέλεια πρώτου βαθμού), είτε πιστεύει (ενσυνείδητη αμέλεια δεύτερου βαθμού) ότι δεν θα επέλθει αυτό. Έτσι, η ενσυνείδητη αμέλεια αποτελείται αφενός μεν από ένα γνωστικό ή διανοητικό στοιχείο, αφετέρου δε από ένα βουλητικό στοιχείο. Περιεχόμενο του γνωστικού ή διανοητικού στοιχείου είναι η πρόβλεψη, ως ενδεχόμενου, του βλαπτικού για τα έννομα αγαθά άλλων αποτελέσματος, ενώ, αντίστοιχα, περιεχόμενο του βουλητικού στοιχείου είναι η απόρριψη του αποτελέσματος αυτού. Η αμέλεια του δράστη (στην περίπτωση του άρθρου 274 ΠΚ) μπορεί να συνίσταται και σε παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας. Βασικό εννοιολογικό στοιχείο της παράλειψης είναι η γνώση εκ μέρους του δράστη της ανάγκης προς ενέργεια. Τέτοια γνώση έχει ασφαλώς και ο δράστης στην ενσυνείδητη αμέλεια, αφού προβλέπει ως ενδεχόμενη την επέλευση του αποτελέσματος, άσχετα αν δεν το αποδέχεται αυτό. Γνωρίζει, δηλαδή, ότι, αν παραμείνει αδρανής, συνέπεια της αδράνειας θα είναι η επέλευση του αποτελέσματος. Επομένως, αν συντρέχουν οι όροι του άρθρου 15 του ΠΚ, τιμωρείται ο δράστης, όταν με ενσυνείδητη αμέλεια τέλεσε το σχετικό έγκλημα με παράλειψη. Περαιτέρω, έλλειψη της επιβαλλόμενης από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας της καταδικαστικής απόφασης, η οποία (έλλειψη) ιδρύει λόγο αναίρεσης κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ’ του ίδιου Κώδικα, συντρέχει, όταν δεν εκτίθενται σ’ αυτή, με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, τα αποδεικτικά μέσα, από τα οποία το δικαστήριο συνήγαγε τα περιστατικά αυτά και οι νομικοί συλλογισμοί, με τους οποίους έγινε η υπαγωγή των αποδειχθέντων περιστατικών στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις που εφαρμόσθηκαν. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασής του, ΑΤ 3387/2018, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Πειραιά, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, μετά από συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων, τα οποία προσδιορίζονται κατ’ είδος σ’ αυτή, δέχθηκε ανελέγκτως, ότι αποδείχθηκαν τα εξής: “Ο 1ος κατηγορούμενος, Θ. Σ. όπου διετέλεσε κατά το χρονικό διάστημα από 1-1- 2011 έως 23-12-2013 δήμαρχος του … και ο 2ος κατηγορούμενος, Π. Μ. όπου διετέλεσε κατά το χρονικό διάστημα από 6-4-2012 έως και 23-12-2014 αντιδήμαρχος του ανωτέρω δήμου και ήταν αρμόδιος της εποπτείας λειτουργίας της Υπηρεσίας Ύδρευσης ως ανταποδοτικής υπηρεσίας, δυνάμει της υπ’ αριθμ. 162/2012 απόφασης του δημάρχου Αίγινας, ήτοι του 1ου κατηγορουμένου, με περισσότερες παραλείψεις που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος, από αμέλεια, δηλαδή από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλαν κατά τις περιστάσεις και μπορούσαν να καταβάλλουν, ενώ προέβλεψαν ως δυνατό το αξιόποινο αποτέλεσμα πιστεύοντας όμως, ότι αυτό δεν θα επερχόταν, προξένησαν βλάβη σε πράγμα για τη συντήρηση του οποίου ήταν υπεύθυνοι, από τις παραλείψεις δε αυτές μπορούσε να προκύψει κοινός κίνδυνος σε ξένα πράγματα και ανθρώπους. Ειδικότερα, ενώ ήταν αρμόδιοι για τα θέματα υδροδότησης στην περιοχή του … του …, παρότι είχαν ιδιαίτερη νομική υποχρέωση προς τούτο, απορρέουσα από τις διατάξεις των άρθρων 17 του Συντάγματος κατά το οποίο η ιδιοκτησία των πολιτών τελεί υπό την προστασία του κράτους 75 παρ. 1 του Ν. 3463/2006 (Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων) σύμφωνα με την οποία “Οι δημοτικές και οι Κοινοτικές αρχές διευθύνουν και ρυθμίζουν όλες τις τοπικές υποθέσεις σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της εγγύτητας με στόχο την προστασία, την ανάπτυξη και τη συνεχή βελτίωση των συμφερόντων και της ποιότητας ζωής της τοπικής κοινωνίας”, 75 παρ. 1 εδ. α’ παρ. 1 και 7 του αυτού νόμου σύμφωνα με τις οποίες “Οι Αρμοδιότητες των Δήμων και Κοινοτήτων αφορούν, κυρίως τους τομείς: α) Ανάπτυξης στον οποίο περιλαμβάνεται, ιδίως: 1. Η προστασία, η αξιοποίηση και η εκμετάλλευση των τοπικών φυσικών πόρων και περιοχών, των ιαματικών πηγών και των ήπιων ή ανανεώσιμων μορφών ενέργειας καθώς και η κατασκευή, συντήρηση και Διαχείριση των σχετικών έργων και εγκαταστάσεων, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία…7. Ο σχεδιασμός η κατασκευή, συντήρηση και Διαχείριση υποδομών για τη στήριξη της τοπικής οικονομίας όπως έργων οδοποιίας συστημάτων άρδευσης αντιπλημμυρικών και εγγειοβελτιωτικών έργων”, 75 παρ. 1 εδ. γ’ παρ. 1 του αυτού νόμου σύμφωνα με την οποία “Οι Αρμοδιότητες των Δήμων και Κοινοτήτων αφορούν, κυρίως τους τομείς: γ) Ποιότητας Ζωής και Εύρυθμης Λειτουργίας των Πόλεων και των Οικισμών, στον οποίο περιλαμβάνεται, ιδίως: 1. Η εξασφάλιση και διαρκής βελτίωση των τεχνικών και κοινωνικών υποδομών στις πόλεις και τα χωριά όπως η κατασκευή, συντήρηση και διαχείριση συστημάτων ύδρευσης αφαλάτωσης τηλεθέρμανσης έργων ηλεκτροφωτισμού των κοινόχρηστων χώρων, η δημιουργία χώρων πρασίνου, χώρων αναψυχής πλατειών και λοιπών υπαίθριων κοινόχρηστων χώρων” και 75 παρ. 1 εδ. ζ’ παρ. 1 και 3 του ιδίου ως άνω νόμου σύμφωνα με τις οποίες “Οι Αρμοδιότητες των Δήμων και Κοινοτήτων αφορούν, κυρίως τους τομείς: ζ) Πολιτικής Προστασίας στον οποίο περιλαμβάνεται, ιδίως: 1. Ο συντονισμός και η επίβλεψη του έργου της πολιτικής προστασίας για την πρόληψη, ετοιμότητα, αντιμετώπιση και αποκατάσταση των καταστροφών που συμβαίνουν στα διοικητικά τους όρια… 3. Η διάθεση και ο συντονισμός δράσης του απαραίτητου δυναμικού και μέσων για την πρόληψη, ετοιμότητα, αντιμετώπιση και αποκατάσταση των καταστροφών της περιφέρειάς τους”, να μεριμνήσουν για την πραγματοποίηση των απαραίτητων και αναγκαίων εργασιών επισκευής και συντήρησης της δημοτικής δεξαμενής στο λόφο …, προξενώντας βλάβη στην ακίνητη ιδιοκτησία των δημοτών τους. Συγκεκριμένα, όπως διαπιστώθηκε από την με ημερομηνία 18-8-2014 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του πραγματογνώμονα γεωλόγου-γεωτεχνικού, Κ. Φ., η εν λόγω δεξαμενή δεν διέθετε τα απαραίτητα όργανα ελέγχου για την αυτόματη διακοπή της τροφοδοσίας της με νερό με συνέπεια να υπερχειλίζει και το νερό τόσο από τις διαρροές στα τοιχώματά της όσο και από τις υπερχειλίσεις έρρεε στο λόφο … και στη συνέχεια γινότανε απορρόφησή του από τα ηφαιστειακά πετρώματα της περιοχής με περαιτέρω συνέπεια, τα υπόγεια ύδατα που δημιουργήθηκαν εξαιτίας αυτών των γεγονότων να προκαλέσουν εδαφική ολίσθηση στις 20-12-2013, στα πλαίσια εκτόνωσης των υδατικών πιέσεων που ασκούντο στους νεογενείς γεωλογικούς σχηματισμούς από τα νότια τμήματα όπου επικρατούν ηφαιστειακά πετρώματα. Περαιτέρω, οι κατηγορούμενοι κατά το ανωτέρω χρονικό διάστημα αρμοδιότητάς τους δεν προέβησαν σε αντικατάσταση της πλαστικής σωλήνας του εξωτερικού δικτύου ύδρευσης από το ύψος της … έως τη δεξαμενή, με αποτέλεσμα να υφίστανται σημαντικές διαρροές στο δίκτυο αυτό, που σε συνδυασμό με τις υπερχειλίσεις των υδάτων της δεξαμενής δημιουργήθηκαν υπόγεια ύδατα, τα οποία προκάλεσαν εδαφική ολίσθηση και κατ’ επέκταση ζημίες στις οικίες των H. B. και L. Z. στον περιβάλλοντα χώρο τους και σημαντικότερες βλάβες στις οικίες της Α. και Β. Δ. Όλες οι ανωτέρω οικίες βρίσκονταν επί της … στον … από όπου ξεκινούσε περιμετρικό ρήγμα κυμαινόμενου πλάτους έως και 3,50 μ. και κυμαινόμενου βάθους έως και 1,40 μ. συνεπεία καθίζησης και εδαφικής ολίσθησης. Ειδικότερα, η οικοδομή της H. B. παρουσίασε διαμπερείς ρωγμές στην αποθήκη-γκαράζ, παράλληλες και διαγώνιες ως προς το οριζόντιο επίπεδο στον εσωτερικό και στους εξωτερικούς φέροντες τοίχους, πολλαπλές ρωγμές στο δάπεδο της ανωτέρω αποθήκης, ρωγμή κάθετη στο τοιχίο από οπλισμένο σκυρόδεμα στο κοινό όριο της ιδιοκτησίας προς Νότο, κάθετες ρωγμές στο τοιχίο αντιστήριξης στο κοινό όριο της ιδιοκτησίας προς Βορρά, πολλαπλές ρωγμές κάθετες, παράλληλες και οριζόντιες ως προς το οριζόντιο επίπεδο στο τοιχίο αντιστήριξης που ευρίσκεται στο μέσο της ιδιοκτησίας και στο μεγαλύτερο μέρος του μήκους του και θραύση του σκυροδέματος και απόκλιση τοπικά από την κατακόρυφο του μόλις αναφερθέντος τοιχίου αντιστήριξης. Στην οικοδομή του L. Z. προκλήθηκε κατακόρυφη ρωγμή σε πετρόχτιστο τοιχίο διαμόρφωσης πλησίον της εισόδου, ρωγμές και καθίζηση στο επιστρωμένο με σκυρόδεμα δάπεδο στο ανωτέρω σημείο, κατακόρυφη ρωγμή στο μέρος του τοιχίου στο ανατολικό κοινό όριο της ιδιοκτησίας, κατακόρυφες ρωγμές μεγάλου εύρους και θραύση του τοιχίου αντιστήριξης από σκυρόδεμα στη βορειοανατολική γωνία της ιδιοκτησίας. Η οικοδομή της Α. Δ. υπέστη ρωγμές σε εσωτερικούς και εξωτερικούς τοίχους εύρους 2 εκ. στο παλαιό ισόγειο κτίσμα και στους ημιυπαίθριους χώρους, ρωγμές στο δάπεδο του ισογείου στη νότια πλευρά του κτίσματος, ρηγματώσεις διαφόρων κατευθύνσεων εύρους έως και 17 εκ. στα δάπεδα των ημιυπαιθρίων χώρων και στις επιστρώσεις περιμετρικά του κτιρίου προς ανατολή, δύση και βορρά, αποκόλληση της σκάλας ανόδου της οικοδομής από τον περιβάλλοντα χώρο, στη νότια πλευρά στην οροφή του ισογείου, ρωγμές στη σκάλα ανόδου από τον περιβάλλοντα χώρο προς τον εξώστη του 1ου ορόφου της οικοδομής με αποτέλεσμα της θραύση της στη σημείο στήριξής της στον εξώστη και σε δύο τουλάχιστον σημεία στο μέσο περίπου του μήκους της θραύση τμήματος του σκυροδέματος και αποκάλυψη του οπλισμού που διαβρώθηκε. Τέλος, η οικοδομή της Β. Δ. υπέστη διαμπερείς ρωγμές στους εξωτερικούς λιθόκτιστους τοίχους, κάθετες, παράλληλες και διαγώνιες ως προς το οριζόντιο επίπεδο καθώς και πολλαπλές ρηγματώσεις στη λιθόκτιστη σκάλα ανόδου από τον περιβάλλοντα χώρο προς τον 1ο όροφο με συνέπεια την αποκόλλησή της και την κλίση της. Η αιτία του ανωτέρω φαινομένου ήταν ο κορεσμός των επιφανειακών στρωμάτων που είχε ως αποτέλεσμα εκτεταμένες εδαφικές μετακινήσεις και κατολισθητικά φαινόμενα που προκάλεσαν ζημιές στις ανωτέρω οικίες. Ο κορεσμός των επιφανειακών στρωμάτων προκλήθηκε από τη διαρροή στο δίκτυο ύδρευσης και ειδικότερα της δημοτικής δεξαμενής που υδροδοτούσε τμήμα του οικισμού του …. Γι’ αυτό άλλωστε παρατηρείται ότι οι ζημίες ήταν μεγαλύτερες, όσο εγγύτερες ήταν οι οικίες στην ως άνω δεξαμενή. Εξάλλου, ο Ιερός Ναός …, που ευρίσκεται βόρεια της δεξαμενής σε απόσταση 20 περίπου μέτρων και σε χαμηλότερο επίπεδο αυτής είχε υποστεί εκτεταμένες βλάβες (ρωγμές στο δάπεδο και στην τοιχοποιία), λόγω καθιζήσεων από τις διαβρώσεις των θεμελίων εξαιτίας του νερού της δεξαμενής και δεν λειτουργούσε ήδη από το έτος 2009 για το λόγο αυτό, ενώ ο περιβάλλον αυτού εδαφικός χώρος εμφάνιζε ιδιαίτερα αναπτυγμένη βλάστηση τα πέντε τελευταία χρόνια. Επίσης η παραπάνω δεξαμενή κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1960 και από κανένα έγγραφο δεν προέκυψε επισκευή ή συντήρησή της. Ο δήμος μετά την εκδήλωση των φαινομένων καθίζησης και εδαφικών ολισθήσεων που είχαν ως συνέπεια την πρόκληση εκτεταμένων βλαβών σε κτίσματα και κατασκευές στις ιδιοκτησίες των ανωτέρω παθόντων, στις 27-12-2013, προέβη σε απομόνωση της δεξαμενής η οποία έκτοτε δεν έχει επαναλειτουργήσει, και σε άνοιγμα τάφρου αποστράγγισης κατά μήκος του κοινοτικού δρόμου, έξωθεν της οικίας της μάρτυρος Ά. Γ., η οποία απέχει 140 περίπου μέτρα από τη δεξαμενή και βρίσκεται σε χαμηλότερο σημείο από αυτό των οικιών των παθόντων, προκειμένου να συλλέγονται εκεί τα υπόγεια ύδατα και να προστατευτούν οι υπόλοιπες κατοικίες που βρίσκονταν σε χαμηλότερο σημείο από όμοιες καθιζήσεις και ρηγματώσεις. Ο κορεσμός σε νερό των υδροπερατών επιφανειακών υλικών, αναφέρεται μεταξύ άλλων, και στην από Ιουλίου 2014 έκθεση μετά από τεχνικογεωλογική έρευνα στην περιοχή του … του … των Ε. Α., Δ. Κ., τεχνικών γεωλόγων, Γ. Β., ηφαιστιολόγου, Χ. Γ., τεχνικού γεωλόγου, Ι. Λ., υδρογεωλόγου, ως προερχόμενος ενδεχομένως από μακροχρόνια διαρροή του δικτύου ύδρευσης ή από υπερχείλιση της υπάρχουσας παλαιάς υδατοδεξαμενής. Επιπλέον, στην ως άνω έκθεση αναφέρεται, μεταξύ των αιτιών που προκάλεσαν τις κατολισθητικές κινήσεις στην περιοχή, η φύση και η κλίση των σχηματισμών του υποβάθρου, αλλά και η έντονη και παρατεταμένη βροχόπτωση, που εκδηλώθηκε στις 26-12-2013 (ύψος βροχής 16,3 mm). Ωστόσο, η επικληθείσα αυτή βροχόπτωση δεν μπορεί να συνέβαλε αιτιωδώς στην πρόκληση του φαινομένου, αφού έπεται χρονικά, ήτοι έξι (6) ημέρες μετά την εκδήλωση αυτού. Τέλος ο κορεσμός του εδαφικού στρώματος με νερό ως αιτία εκδήλωσης του φαινομένου αναφέρεται και στην από 3-1-2014 έκθεση αυτοψίας του προϊσταμένου του Τμήματος Τεχνικής Υποστήριξης Νησιωτικών Δήμων της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων, Σ. Β., αποδιδόμενος στο φαινόμενο της έντονης βροχόπτωσης, αλλά και πιθανόν στις απώλειες του δικτύου ύδρευσης που διέρχεται υπογείως από την περιοχή είτε από τον συνδυασμό και των δύο παραγόντων. Ακολούθως, ο ανωτέρω πολιτικός μηχανικός, κατόπιν νέας αυτοψίας που διενήργησε στις 23-1-2014, αποφαίνεται ότι η ροή του τρεχούμενου νερού στην τάφρο αποστράγγισης δεν προέρχεται από την δεξαμενή και ότι η συμβολή του παρακειμένου δικτύου ύδρευσης στην εκδήλωση του φαινομένου της ολίσθησης είναι ασήμαντη έως μηδενική, διότι η ποσότητα του νερού δεν έχει μεταβληθεί ουσιωδώς επί 20 ημέρες, αν και έχει διακοπεί η λειτουργία της δεξαμενής, καθώς και διότι από τη χημική ανάλυση δείγματος νερού, που ελήφθη από την τάφρο δεν ταυτίζεται με το δείγμα νερού, που ελήφθη από τη γεώτρηση που τροφοδοτούσε την ως άνω δεξαμενή. Όμως, η κρίση αυτή δεν αποδεικνύεται βάσιμη, αφού κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής η σύσταση του νερού που διέρχεται, λόγω της διαρροής της δεξαμενής, από πετρώματα (ιζηματογενή και άλλα) και άλλα συστατικά στοιχεία του εδάφους είναι αναμενόμενο να μεταβάλλεται εν σχέσει με την αρχική κατά την είσοδό του στη δεξαμενή. Οι βροχοπτώσεις δε, που ενδεχομένως παρατηρήθηκαν κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα, στις οποίες οι κατηγορούμενοι αποδίδουν την πρόκληση του φαινομένου σε συνδυασμό με τη σύνθεση του εδάφους δεν αναιρούν το γεγονός των απωλειών του δικτύου ύδρευσης της περιοχής, ούτε ήταν δυνατόν να προκαλέσουν ως μόνη ενεργός αιτία την εδαφική ολίσθηση στο λόφο …, με τις ανωτέρω προκληθείσες σε έκταση ζημίες. Κατόπιν των ανωτέρω, οι κατηγορούμενοι πρέπει να κηρυχθούν ένοχοι για την αξιόποινη πράξη της κοινώς επικίνδυνης βλάβης από αμέλεια (άρθρο 274-273 ΠΚ), όπως και πρωτοδίκως κατ’ ορθότερο νομικό χαρακτηρισμό από την πράξη της παρεμπόδισης αποτροπής κοινού κινδύνου (άρθρο 288 παρ. 1 ΠΚ)”. Στη συνέχεια, το παραπάνω Δικαστήριο της ουσίας κήρυξε τους κατηγορουμένους και ήδη αναιρεσείοντες ενόχους για την αξιόποινη πράξη της κοινώς επικίνδυνης βλάβης από (ενσυνείδητη) αμέλεια κατ’ εξακολούθηση, για την οποία επέβαλε ποινή φυλάκισης ενός (1) έτους σε καθένα από αυτούς, ανασταλείσα επί τριετία, με το ακόλουθο διατακτικό: “ΚΗΡΥΣΣΕΙ αυτούς ΕΝΟΧΟΥΣ του ότι: “Στην Αίγινα, ο 1ος κατηγορούμενος, Θ. Σ. κατά το χρονικό διάστημα από 1-1-2011 έως 23-12-2013 και ο 2ος κατηγορούμενος Π. Μ. κατά το χρονικό διάστημα από 6-4-2012 έως 23-12-2013, με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος, ενεργώντας από αμέλεια, εκτός από τις περιπτώσεις των άρθρων 264, 268 και 270, προξένησαν σε πράγμα δικό τους ή ξένο, κινητό ή ακίνητο. Συγκεκριμένα, ενεργώντας από αμέλεια, κατά τον ανωτέρω τόπο και χρόνο, όντας ο πρώτος δήμαρχος του … και ο δεύτερος αντιδήμαρχος του εν λόγω δήμου, αρμόδιοι για τα θέματα υδροδότησης στην περιοχή του … του …, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 75 παρ. 1 εδ. α’ παρ. 1 και 7 εδ. γ’ παρ. 1 και εδ. ζ’ παρ. 1 και 3 του Ν. 3463/2006 και υπόχρεοι για την προστασία των πολιτών (άρθρο 17 του Συντάγματος), δεν πραγματοποίησαν τις απαραίτητες και αναγκαίες επισκευές και συντηρήσεις της δημοτικής δεξαμενής στο λόφο …, ήτοι όπως, διαπιστώθηκε από την με ημερομηνία 18-8-2014 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του πραγματογνώμονα γεωλόγου-γεωτεχνικού Κ. Φ., η εν λόγω δεξαμενή δεν διέθετε τα απαραίτητα όργανα ελέγχου για την αυτόματη διακοπή της τροφοδοσίας της με νερό, ούτε είχε γίνει αντικατάσταση της πλαστικής σωλήνας του εξωτερικού δικτύου ύδρευσής, από το ύψος της … έως την δεξαμενή, έτσι ώστε να υπερχειλίζει το νερό, τόσο από τις διαρροές στα τοιχώματα της δεξαμενής όσο και από τις υπερχειλίσεις, εν συνεχεία να ρέει στο Λόφο … και να γίνεται απορρόφηση του από τα ηφαιστειακά πετρώματα της περιοχής. Αποτέλεσμα αυτού ήταν να δημιουργηθούν υπόγεια ύδατα, τα οποία προκάλεσαν εδαφική ολίσθηση στις 20-10-2013 και να υποστούν ζημίες οι οικίες των … στον περιβάλλοντα χώρο τους και σημαντικότερες βλάβες οι οικίες των Α. και Β. Δ.”. Με τις παραδοχές αυτές, οι οποίες διαλαμβάνονται στο σκεπτικό, σε συνδυασμό με όσα αναφέρονται στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, που παραδεκτά αλληλοσυμπληρώνονται, το Δικαστήριο της ουσίας δεν διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την απαιτούμενη, από τις ανωτέρω διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠοινΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού δεν εκθέτει σ’ αυτή, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την υποκειμενική υπόσταση του αξιόποινης πράξης της κοινώς επικίνδυνης βλάβης από αμέλεια κατ’ εξακολούθηση, για την οποία καταδικάστηκαν οι αναιρεσείοντες. Ειδικότερα, δεν παρατίθενται στην προσβαλλόμενη απόφαση πραγματικά περιστατικά, από τα οποία να προκύπτει ότι οι αναιρεσείοντες είχαν εναργή στη συνείδησή τους την αποτελούσα, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην αρχή της σκέψης αυτής, περιεχόμενο του γνωστικού ή διανοητικού στοιχείου της ενσυνείδητης αμέλειας, πρόβλεψη, ως ενδεχομένου, του εγκληματικού αποτελέσματος, δηλαδή της πρόκλησης κοινού κινδύνου σε ξένα πράγματα, και εντεύθεν την αποτελούσα περιεχόμενο του βουλητικού στοιχείου αυτής (ενσυνείδητης αμέλειας) απόρριψη του αποτελέσματος αυτού, με τη μη προσαρμογή της συμπεριφοράς τους στο μέτρο της προσοχής, την οποία όφειλαν, λόγω των ιδιοτήτων τους (ως Δημάρχου του … ο πρώτος και ως Αντιδημάρχου του ίδιου Δήμου, έχοντος την εποπτεία της λειτουργίας της Υπηρεσίας Ύδρευσης του εν λόγω Δήμου ο δεύτερος), και μπορούσαν, λόγω των ιδιοτήτων τους, των ικανοτήτων τους και των γνώσεών τους, να επιδείξουν, και με τη συνέχιση αυτής (συμπεριφοράς) με τον ίδιο επικίνδυνο τρόπο, λόγω του ότι είχαν εμπιστοσύνη στις ικανότητές τους και ήλπιζαν ή πίστευαν ότι δεν επρόκειτο να επέλθει το αποτέλεσμα αυτό. Κατ’ ακολουθίαν τούτων, ως προς το σχετικό σκέλος του, περί μη αιτιολόγησης της γνώσης, από τους κατηγορουμένους και ήδη αναιρεσείοντες, της ανάγκης προς ενέργεια στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ’ του ΚΠοινΔ, με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, ως προς την πλήρωση της υποκειμενικής υπόστασης της αποδιδόμενης στους αναιρεσείοντες πράξης της κοινώς επικίνδυνης βλάβης από αμέλεια και ειδικότερα ως προς τη συνδρομή του υποκειμενικού στοιχείου της ενσυνείδητης αμέλειας, είναι βάσιμος. Κατ’ ακολουθίαν τούτων, αφού παρέλκει πλέον, ως αλυσιτελής, η έρευνα των υπόλοιπων λόγων, πρέπει, κατά παραδοχή της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που εξέδωσε την αναιρεθείσα απόφαση, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους, οι οποίοι είχαν δικάσει προηγουμένως (άρθρο 519 του ΚΠοινΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την απόφαση με αριθμό ΑΤ 3387/22-6-2018 του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Πειραιά. Και
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους, που δίκασαν προηγουμένως.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Δεκεμβρίου 2018.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Ιανουαρίου 2019.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ
H ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
areiospagos.gr
